الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
19
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
سيد امير شرف الدّين حسينى شولستانى در امل الآمل « 1 » آمده است : وى دانشمندى بافضيلت و محققى محدث و سرايندهاى اديب بود و ما به توسط مولانا محمد باقر مجلسى از وى روايت مىكنيم . مؤلف گويد : ممكن است اين سيد همان مير شرف الدّين على بن حجة اللّه حسنى حسينى طباطبائى شولستانى باشد كه متولد شولستان « 2 » و ساكن نجف بوده است . شايد در امل الآمل كه از وى با اين عنوان ياد كرده است يا اشتباه از ناسخ بوده و يا عنوان شرف الدّين شولستانى به دو تن از علما اشاره داشته است . شولستانى كتابها و آثارى دارد و از افاضل و پرهيزگاران روزگار خود بشمار مىرود و فقيهى محدث و متكلمى ماهر بوده است . از آثار او : شرح « 3 » مبسوطى است بر رسالهء اثنىعشريه فى الصلاة صاحب معالم ، و من مجلد دوم آن شرح را به خط خود او در استرآباد ديدهام و اثرى بىنهايت ارزنده ، محققانه و منقّح بوده است و براى مسائل كتاب استدلالهاى كافى ارائه كرده است . شرحى بر ألفية شهيد به نام كفاية الطالبين به فارسى نگاشته است . رسالهء نوريه در اصول دين ، مختصر و به فارسى تأليف كرده است ، و شرحى به فارسى بر نصاب الصبيان نوشته است . اين سه مجلد را در آغاز زندگى به سال 996 هجرى تأليف كرده است ؛ من همگى آنها را به خط خود او در استرآباد ديدهام .
--> ( 1 ) - امل الآمل ، ج 2 ، ص 130 . ( 2 ) - شولستان : بلوكى از توابع شاپور كازرون است كه آنجا را پس از آنكه ايلات و الوار فارس تحت نفوذ خود قرار دادند ، ممسنى ناميدند . منطقهاى سردسير و پرجمعيت و محصولش گندم ، جو ، و حبوبات ديگر ، پنبه و انگور است . فرصت مىنويسد : در شولستان دو غار وجود دارد يكى غار كمان است كه كمانى از روزگار قديم در آنجا گذارده شده و هنوز هم ديده مىشود . ( 3 ) - ر ك : مدرسى طباطبائى ، حسين ، مقدمهاى بر فقه شيعه ، ترجمهء محمد آصف فكرت ، ص 215 .